Ацо Шопов: недоразбирања на релацијата реформа и култура*

Проблемите околу издавањето, пласирањето и ширењето на книгата од секогаш биле актуелни. Тие проблеми се актуелни и сега, па затоа издавачите постојано со борат со нив и ⎼ не можат исцело сами да ги решат. Што треба да се направи за да биде книгата сосем пристапна и прифатлива за сите наши трудбеници дали треба постојано да се дотира издавачката дејност за да може една книга, убаво технички опремена и ефтина да допре и до најзафрлениот дел на нашата Република? Или проблемите се наоѓаат на друго место? И какви се сега можностите за издавањето и кредитирањето на книгaта во новите стопански услови по реформата? Убедени во уверението дека ќе наидеме на извесни. осветлувања на ваквите актуелни проблеми до сега ретко познати за нашата јавност, обавивме разговор со директорот на „Македонска книга“ ⎼ Ацо Шопов .

Другар Шопов, запознајте ги нашите читатели со актуелните проблеми на вашето издавачко претпријатие околу издавањето и пласирањето на книгата?

Финансискиот проблем е главен проблем и на издавачкото претпријатие „Македонска книга“. Пред нас тој се поставува во следниот вид: како да се задржи сегашното ниво на продажните цени на нашите изданија, во условите кога функцијата на Фондот за унапредување на издавачката дејност е изменета или се менува.

Во врска со ова, должен сум да дадам едно појаснување. Нашата јавност е информирана дека се укинати дотациите, и дека тоа ја доведе нашата издавачка дејност во вонредна тешка положба. Оваа информација не одговара сосема на вистината. Фондот за унапредување на издавачката дејност порано ги формираше своите средства не само од буџетот, туку и од дејноста на издавачките и графичките организации. Сега овие средства остануваат само во овие организации, а буџетските се недоволни да ја покријат разликата во цените на оние изданија, каде што треба да дојде до израз најнепосредниот општествен интерес за овој вид литература.

Дали нашите издавачи се способни тоа сами да го сторат? Одговорот не може да биде позитивен, без оглед на фактите што некои наши издавачки претпријатија се наоѓаат во подобра финансиска ситуација.

Да видиме сега како стојат работите околу кредитирањето на издавачката дејност. Дали имате некои недоразбирања со банката?

Некој посебен проблем и тешкотии во нашите односи со банките немаме, иако сметаме дека не е решено прашањето за едно подолгорочно кредитирање на книгата, а што ми се чини дека тоа е нужно, особено сега во условите во кои се наоѓаат нашите издавачки претпријатија.

Стопанската реформа им даде повод на некои фактори […] форма во издавачката политика на вашето претпријатие?

Можам веднаш да одговарам дека издавачкиот план на нашето претпријатие не само што не е редуциран по стопанската реформа, туку ние настојуваме и да го зголемиме. Тоа може да се види и од нашите издавачки планови. Ми се чини дека има многу недоразбирања на релацијата реформа и култура, реформа и издавачка дејност. Многу од овие недоразбирања извираат од несфаќање на суштината и основната интенција на стопанската реформа. Мене ми се чини дека нејзиното доследно спроведување може само да ја збогати, развие и унапреди нашата издавачка дејност, а не да ја намалува и осиромашува. Ние уште не сме успеале сосем да се прилагодиме и усогласиме со новите услови на делување, но тоа не значи дека во догледно време нашата издавачка дејност нема да влезе во една нова фаза, која ќе ѝ овозможи побрз и покомплексен развиток. Се разбира дека проблемот на книгата не е само проблем на нашето издавачко претпријатие, туку сето општество треба да води сметка за него.

Какво мислење имате за акцијата „Месец на книгата“ и како „Македонска книга“ се вклопува во оваа акција?

Во „Македонска книга“, а мислам и во другите издавачки претпријатија, постои мислење дека проблемот на книгата не се решава преку „месеци на книгата“ или со слични акции. Овој проблем треба перманентно да стои во центарот на нашето внимание и треба да се настојува што поуспешно да се решава. Месецот на книгата треба да биде и треба да се сфати како една од мерките во изградениот систем за пласманот на нашата книга, за нејзиното допирање во оние наши краишта за кои е и наменета. Во текот на овие акции нашето претпријатие врши намалување на изданијата, а годинава такво намалување има до 30%, но не за индивидуалните купувачи, туку за установите, училиштата, библиотеките и претпријатијата.
___________________
* Интервју со Ацо Шопов објавено најверојатно во Просветен работник, од 1967 до 1970 год., во ноември (месец на книгата). Разговорот го водел Пени Трпковски. Оригинален наслов: Проблемот на книгата не е само наш проблем. Поднаслов: Разговор со Ацо Шопов, директор на „Македонска книга“ за издавачката дејност и нејзините проблеми во сегашниве услови.

Други разговори и статии на Ацо Шопов